Σαν σήμερα: 8 Νοεμβρίου

1895: Γεννιέται στις Κυδωνίες (Αϊβαλί) της Μικράς Ασίας ο αγιογράφος, ζωγράφος, πεζογράφος και δοκιμιογράφος Φώτης Κόντογλου. Το πραγματικό του όνομα ήταν Φώτης Αποστολέλλης. Ο Κόντογλου φοίτησε για ένα διάστημα στη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας και συνέχισε τις σπουδές του στο Παρίσι, όπου συνεργάστηκε με το περιοδικό «Illustration». Ταξίδεψε για ένα διάστημα στην Ισπανία και στην Πορτογαλία και το 1919 επέστρεψε στο Αϊβαλί, όπου εργάστηκε ως καθηγητής ξένων γλωσσών και ίδρυσε τον σύλλογο «Νέοι Άνθρωποι», μαζί με τον Στρατή Δούκα και τον Ηλία Βενέζη. Το 1922 έφυγε ως πρόσφυγας στη Μυτιλήνη και στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Το 1923 ταξίδεψε στο Άγιον Όρος, προκειμένου να μελετήσει και να ζωγραφίσει. Το 1925 εξέδωσε στην Αθήνα το περιοδικό «Φιλική Εταιρία», μεζί με τον Κ. Βάρναλη και τον Δημ. Πικιώνη. Εργάστηκε ως συντηρητής στο Βυζαντινό Μουσείο (1931-1932), ως καθηγητής στο Αμερικανικό Κολλέγιο, ως συντηρητής τοιχογραφιών του Μυστρά (1935-1937) κ.ά. Εργάστηκε επίσης για πολλά χρόνια ως αγιογράφος. Τοιχογραφίες του υπάρχουν σε διάφορες εκκλησίες (Καπνικαρέα, Αγία Βαρβάρα Αιγάλεω, Άγιος Νικόλαος Κάτω Πατησίων, παρεκκλήσι Γουλανδρή κ.ά.), στο Δημαρχείο Αθηνών, στην Εθνική Πινακοθήκη κ.α. Κορυφαία μορφή της ελληνικής αγιογραφίας, επηρέασε σε μεγάλο βαθμό του μετανέστερους ομοτέχνους του. Παράλληλα, πλήθος άρθρων του δημοσιεύθηκαν στις εφημερίδες «Ελεύθερον Βήμα» και «Ελευθερία», στα περιοδικά «Νέα Εστία», «Ελληνικά Γράμματα» κ.α. Εξέδωσε επίσης το θρησκευτικού περιεχομένου περιοδικό «Κιβωτός» (1952-1953, με τον Β. Μουστάκη). Λάτρης της παράδοσης και θερμός υπερασπιστής της ορθοδοξίας, έγραψε επίσης λογοτεχνικά έργα και άλλα έργα θρησκευτικού περιεχομένου. Τιμήθηκε με το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών το 1961, με το Βραβείο της Ομάδας των Δώδεκα το 1963 και με το Αριστείο Γραμμάτων και Τεχνών της Ακαδημίας Αθηνών το 1965. Λογοτεχνικά έργα του: «Pedro Cazas» (1919), «Βασάντα» (1923), «Ο θεός Κόνανος και το μοναστήρι του, το λεγόμενο Καταβύθιση» (1943), «Ιστορίες και περιστατικά» (1944), «Έλληνες θαλασσινοί στις θάλασσες της Νοτιάς» (1944), «Ιστορία ενός καραβιού που χάθηκε απάνου σε μια ξέρα» (1944), «Οι αρχαίοι άνθρωποι της Ανατολής» (1945), «Έργα Α΄. Το Αϊβαλί, η πατρίδα μου» (1962), «Έργα Β΄. Αδάμαστες ψυχές» (1962), «Έργα Γ΄. Η πονεμένη ρωμιοσύνη» (1963), «Έργα Δ΄. Γιαβάς ο θαλασσινός» (1965), «Έργα Ε΄. Πέδρο Καζάς, Βασάντα και άλλες ιστορίες» (1967), «Έργα Στ΄. Μυστικά άνθη» (1977) κ.ά. Άλλα έργα του: «Η τέχνη του Άθω» (1923), «Ταξείδια» (1928), «Αστρολάβος» (1935), «Φημισμένοι άντρες και λησμονημένοι» (1942), «Ο μυστικός κήπος» (1944), «Βίος και πολιτεία του Βλασίου Πασκάλ του διά Χριστόν Σαλού» (1947), «Εικόνες της Παναγίας» (1944), «Βίβλος καλουμένη Έκφρασις, ήγουν Ιστόρησις της παντίμου ορθοδόξου αγιογραφίας» (1960, δύο τόμοι) κ.ά. Πηγή: Βιογραφική Εγκυκλοπαίδεια του Νεώτερου Ελληνισμού 1830-2016.

Leave a comment

Please note, comments must be approved before they are published